Embriyonel Kök Hücre
İnsanı oluşturan ilk hücre, babadan gelen sperm ile anneden gelen yumurtanın birleşmesiyle meydana geliyor. Bu ilk hücre yani döllenmiş yumurtaya “zigot” deniliyor. Daha sonra bu hücre bölünüp 2, 4, 8 hücre oluşturarak her 36 saatte bir sayısını ikiye katlıyor. İlk dört gün içerisindeki hücrelerin her biri tek başına bir insan oluşturabilecek potansiyele sahip Anne karnında gelişimin 5. günlerinde oluşan hücre topluluklarına “blastosit” deniliyor. Bu hücreler tek başlarına insan oluşturamıyorlar ama insan vücudunda 200’den fazla sayıda bulunan tüm hücre türlerine dönüşebiliyorlar. Blastosit adı verilen bu hücre kümesinden alınan hücrelerin her birine “embriyonel kök hücre” deniliyor. Daha sonra bu hücreler kültürlerde çoğaltılarak bilimsel çalışmalarda kullanılıyor.
Embriyonel kök hücreleri genellikle tüp bebek ünitelerinden elde ediliyor. Doğal yollarla çocuk sahibi olmayan çiftler tüp bebek yöntemiyle çocuk sahibi olabiliyor. Bu yöntemde ilk olarak erkekten alınansperm ile kadının yumurtası laboratuvar ortamında birleştiriliyor. Dört-beş gün kadar dış ortamda büyütülen bu hücreler daha sonra kadının rahmine yerleştiriliyor. Bu yöntemde başarı oranı %100 değil, yani anne rahmine yerleştirilen her hücreler kümesi büyüyerek normal bir gebeliğe yol açamıyor. Bu nedenle tüp bebek işlemine başlarken ilk olarak birden fazla sperm ve yumurta birleştirilerek yedek embriyolar elde ediliyor. Bu hücreler tüp bebek ünitelerindeki derin dondurucularda saklanıyorlar. Eğer biriyle gebelik oluşmazsa diğer hücreler kümesi rahme yerleştiriliyor Ancak gebelik olunca eğer aile başka çocuk istemiyorsa depolanmış olan hücreler, yani embriyolar ailenin izni alınmak koşuluyla deneysel çalışmalarda kullanılıyor.
Erişkin kök hücrelerden farklı olarak embriyonel kök hücreler çok daha hızlı çoğalma gücünde. Çoğalma çeşitliliği olarak da embriyonelkök hücreler, daha geniş bir yelpazeye sahipler. Yani farklılaşma potansiyeli erişkin kök hücrelere göre daha fazla. Embriyonel kök hücrelerin telomeri çok uzun süre çoğalabiliyor. Loboratuvar ortamında bu hücreler iki yıldan uzun süre yaşatılabiliyor.
|